Stało się. Po miesiącach nerwowego wyczekiwania i zakulisowych spekulacji, Watykan podjął decyzję, na którą czekał cały polski Kościół. Na Wawel, po siedmiu latach twardych rządów abp. Marka Jędraszewskiego, wkracza jego totalne przeciwieństwo. Papież wysyła do Krakowa człowieka od zadań specjalnych – kardynała Grzegorza Rysia. Dla krakowskiego Kościoła to nie ewolucja, to rewolucja.
Watykan kończy erę Jędraszewskiego. Kardynał Grzegorz Ryś nowym metropolitą krakowskim
W środowe południe 26 listopada 2025 roku Nuncjatura Apostolska w Polsce w końcu przerwała milczenie. Oficjalny komunikat był krótki i brutalnie konkretny. Papież Leon XIV przyjął rezygnację abp. Marka Jędraszewskiego i w jego miejsce mianował dotychczasowego metropolitę łódzkiego, kardynała Grzegorza Rysia. To koniec jednej z najbardziej kontrowersyjnych kart w najnowszej historii polskiego Kościoła.
Ojciec Święty Leon XIV: 1. Przyjął rezygnację arcybiskupa Marka Jędraszewskiego z posługi arcybiskupa metropolity krakowskiego. 2. Mianował arcybiskupem metropolitą krakowskim dotychczasowego arcybiskupa łódzkiego kardynała Grzegorza Rysia
Chociaż Marek Jędraszewski wiek emerytalny osiągnął już w lipcu 2024 roku, Watykan zwlekał z decyzją, co tylko podsycało plotki i budowało napięcie. W krakowskiej kurii atmosfera gęstniała z każdym tygodniem, a na giełdzie nazwisk obstawiano, czy papież postawi na kontynuację, czy na radykalną zmianę. Dziś ta telenowela w końcu znalazła swój finał. Zanim kardynał Ryś oficjalnie przejmie stery, Jędraszewski będzie jeszcze przez chwilę zarządzał diecezją jako administrator apostolski.
Czytaj także: Dlaczego Kościół w Polsce stracił miliony wiernych? Eksperci wprost o przyczynach
Pasterz, który dzielił. Czym zapisał się abp Jędraszewski?
Siedem lat rządów abp. Marka Jędraszewskiego w Krakowie przejdzie do historii jako czas niekończącej się wojny kulturowej. Metropolita nie brał jeńców i z ambony regularnie odpalał kolejne bomby, które dzieliły wiernych i całą Polskę. Jego styl to "oblężona twierdza" w czystej postaci, a jego kazania regularnie trafiały na czołówki mediów.
Do historii przejdzie jego homilia z 1 sierpnia 2019 roku, kiedy to grzmiał o "tęczowej zarazie". Te słowa stały się jego znakiem rozpoznawczym i symbolem Kościoła, który zamiast łączyć, woli stawiać mury.
Czerwona zaraza już po naszej ziemi całe szczęście nie chodzi, co wcale nie znaczy, że nie ma nowej, która chce opanować nasze dusze, serca i umysły. Nie marksistowska, bolszewicka, ale zrodzona z tego samego ducha, neomarksistowska. Nie czerwona, ale tęczowa
Arcybiskup Jędraszewski nie stronił też od otwartego flirtu z polityką. Jego bezkrytyczne poparcie dla jednej partii politycznej sprawiło, że wielu wiernych czuło się w swoim Kościele jak na wiecu partyjnym. Wystarczy wspomnieć jego słowa o Lechu i Jarosławie Kaczyńskich, że "to nasz obowiązek dziękować Panu Bogu za nich". Dla jednych był obrońcą tradycji, dla innych symbolem upolitycznienia i zamknięcia Kościoła na dialog.
Człowiek Franciszka wkracza na Wawel. Kim jest kardynał Grzegorz Ryś?
Jeśli abp Jędraszewski był pasterzem dzielącym, to kardynał Grzegorz Ryś jest jego absolutnym przeciwieństwem. Jego zawołanie biskupie mówi wszystko: "Virtus in infirmitate", czyli "Moc w słabości". Zamiast gromić z ambony, stawia na dialog. Zamiast budować mury, tworzy mosty. To nominacja w stylu papieża Franciszka, który zresztą wyniósł Rysia do godności kardynalskiej w 2023 roku, dając mu jedno z najważniejszych stanowisk w Watykanie.
Dla kardynała to powrót do domu. Urodził się w Krakowie, tu studiował, przyjął święcenia kapłańskie z rąk kard. Franciszka Macharskiego i przez lata rozwijał swoją karierę naukową jako ceniony historyk Kościoła na Papieskiej Akademii Teologicznej. Zanim w 2017 roku trafił do Łodzi, był rektorem krakowskiego seminarium i biskupem pomocniczym. Znany jest z otwartości, zaangażowania w dialog międzyreligijny i świetnego kontaktu z młodzieżą, co czyni go twarzą Kościoła, który nie boi się trudnych pytań.
Dlaczego właśnie on? Kulisy papieskiej nominacji
Wybór kardynała Grzegorza Rysia to potężny sygnał wysłany z Watykanu do Polski. Po latach ideologicznej wojny, Kraków potrzebował kogoś, kto potrafi rozmawiać, a nie tylko nauczać. Kogoś, kto odbuduje mosty z inteligencją, środowiskami artystycznymi i wiernymi zmęczonymi polityką w Kościele. Nominacja Rysia to jasny znak, że Watykan dostrzegł ten problem i postanowił działać. To policzek dla frakcji w polskim Kościele, która marzyła o kontynuacji twardego kursu Jędraszewskiego.
To nie jest zwykły biskup. Jako członek watykańskiej Dykasterii ds. Biskupów, czyli swoistej "fabryki biskupów", kardynał Ryś od lat ma realny wpływ na to, kto będzie rządził w diecezjach na całym świecie. Jego wysłanie do Krakowa, jednej z najważniejszych i najbardziej symbolicznych diecezji w Polsce, pokazuje, jak wielką wagę papież przykłada do tej misji. To nie jest zesłanie, to misja specjalna – posprzątać i otworzyć okna.
Nowe porządki w krakowskiej kurii. Czego można się spodziewać po kardynale Rysiu?
Teraz zaczyna się prawdziwa gra o tron w krakowskiej kurii. Kardynał Ryś wkracza na teren od lat zabetonowany przez ludzi swojego poprzednika, a jego pierwsze decyzje będą obserwowane pod lupą. Czy dokona personalnej rewolucji? Jak ułożą się jego relacje z duchownymi, którzy byli blisko związani z abp. Jędraszewskim?
Nowy metropolita ma już doświadczenie w gaszeniu pożarów. W latach 2020-2021 był administratorem apostolskim w diecezji kaliskiej, gdzie musiał mierzyć się z potężnym kryzysem związanym z nadużyciami seksualnymi. Czy podobną determinację wykaże w Krakowie, gdzie czeka go odbudowa zaufania i zmierzenie się z postępującą laicyzacją? Jedno jest pewne: w Krakowie skończył się czas kazań o "tęczowej zarazie". Pytanie tylko, czy rewolucja w stylu Franciszka jest w ogóle nad Wisłą możliwa. Odpowiedź na to pytanie poznamy już wkrótce.
