Rosyjskie prowokacje na niebie NATO stały się niebezpieczną rutyną, ale cierpliwość Sojuszu właśnie się skończyła. Prezydent Czech Petr Pavel, były generał i jeden z najważniejszych dowódców NATO, rzucił Kremlowi wyzwanie, jakiego nikt się не spodziewał. Jego propozycja jest prosta, radykalna i pokazuje, że czas dyplomatycznych not protestacyjnych właśnie dobiega końca.
Prezydent Czech nie owija w bawełnę. "Trzeba reagować, w tym ewentualnie zestrzelić"
Petr Pavel nie bawi się w dyplomację. Podczas Dni NATO w Ostrawie generał i były szef Komitetu Wojskowego Sojuszu postawił sprawę jasno. Jego słowa to nie opinia polityka-teoretyka, ale twarda ocena dowódcy, który wie, że granice cierpliwości Zachodu zostały właśnie przekroczone. Stwierdził wprost, że na rosyjskie prowokacje trzeba w końcu odpowiedzieć siłą.
Musimy odpowiednio zareagować, w tym ewentualnie zestrzelić rosyjskie maszyny.
Pavel podkreślił, że systematyczne naruszanie przestrzeni powietrznej państw NATO przez Rosję to celowe działanie, które podnosi napięcie w całej Europie. Jego zdaniem bierność tylko ośmiela Kreml. Zaapelował o jedność Sojuszu, bo jak stwierdził, zagrożenie dotyczy wszystkich.
To, co wydarzyło się w ostatnich dniach w Polsce, Estonii oraz to, co dzieje się już czwarty rok na Ukrainie, dotyczy nas wszystkich. Jeśli nie będziemy trzymać się razem, to prędzej czy później spotka to również nas.
Rosjanie testują cierpliwość Sojuszu. To dlatego miarka się przebrała
To nie była zwykła prowokacja. Gdy trzy rosyjskie myśliwce MiG-31 przez 12 minut krążyły nad Estonią, stało się jasne, że to nowy, bardziej zuchwały etap rosyjskiej gry. To najdłuższe takie naruszenie od 2003 roku, jeszcze sprzed wejścia Estonii do NATO. Tallin natychmiast zażądał konsultacji w ramach Artykułu 4 Traktatu Północnoatlantyckiego, a minister spraw zagranicznych Margus Tsahkna nazwał to "bardzo poważnym naruszeniem przestrzeni powietrznej NATO".
Niemal w tym samym czasie rosyjskie drony pojawiły się nad Polską i Rumunią, zmuszając obronę powietrzną do postawienia sił w stan najwyższej gotowości. Jak podsumował to premier Czech Petr Fiala:
Moskwa odmawia negocjacji, okupuje obce terytoria, wysyła drony do naszych sąsiadów, samoloty bojowe nad kraje bałtyckie i po prostu próbuje, co jeszcze może jej ujść na sucho.
x.com/WarNewsPL [Nowy Tydzień]
Balansowanie na krawędzi wojny. Co oznaczałoby naciśnięcie spustu?
Propozycja zestrzelenia rosyjskich maszyn to scenariusz, który mrozi krew w żyłach, bo oznacza ogromne ryzyko eskalacji konfliktu Rosja-NATO. Sam Petr Pavel jest świadomy tej groźby. Przyznał, że jest to stąpanie po cienkiej czerwonej linii, ale w jego ocenie dalsze ustępstwa są jeszcze groźniejsze.
Rosja bardzo szybko zda sobie sprawę, że popełniła błąd i przekroczyła dopuszczalne granice. Niestety, jest to balansowanie na krawędzi konfliktu, ale ustępowanie złu po prostu nie jest możliwe.
"Wschodnia Straż" i forteca z mikrofonów. NATO gorączkowo szuka odpowiedzi
Sojusz Północnoatlantycki wie, że słowa muszą iść w parze z czynami. W odpowiedzi na prowokacje ogłoszono rozpoczęcie operacji Eastern Sentry (Wschodnia Straż), mającej wzmocnić nadzór nad niebem wschodniej flanki. Jednocześnie wojskowi planiści zdają sobie sprawę, że zwalczanie tanich dronów myśliwcami to marnotrawstwo. Dlatego NATO czerpie inspirację z Ukrainy, która opracowała system Sky Fortress – sieć tysięcy mikrofonów, która wykrywa bezzałogowce po dźwięku, umożliwiając ich tanie zniszczenie.
Gotowość do dzielenia się wiedzą zadeklarował sam Wołodymyr Zełenski. "Jesteśmy gotowi szkolić naszych sojuszników zakresie tej obrony" – stwierdził. Tymczasem Niemcy już działają, zamawiając pierwsze mobilne systemy antydronowe Skyranger, które mają chronić Bundeswehrę przed nisko latającymi zagrożeniami.
Litwa dolewa oliwy do ognia. "Turcja dała przykład 10 lat temu"
Głos prezydenta Czech nie jest odosobniony. Podobne nastroje panują w krajach bałtyckich, które od lat żyją w cieniu rosyjskiego zagrożenia. Minister obrony Litwy, Dovile Sakaliene, również zaapelowała o "poważniejsze podejście" do prowokacji Władimira Putina i przypomniała wydarzenie, które pokazuje, że twarda odpowiedź jest możliwa.
Granica NATO na północnym wschodzie jest wystawiana na próbę nie bez powodu. Musimy działać poważnie. (...) Turcja dała przykład 10 lat temu. Temat do przemyślenia.
To czytelne nawiązanie do incydentu z 2015 roku, kiedy tureckie myśliwce dokonały zestrzelenia rosyjskiego Su-24, który naruszył przestrzeń powietrzną Turcji. Wtedy, po wielokrotnych ostrzeżeniach, Ankara zdecydowała się na użycie siły. Był to jedyny taki przypadek w historii Sojuszu, który pokazał Kremlowi, że cierpliwość NATO ma swoje granice.
Słowa Petra Pavla to sygnał, że dyplomatyczne noty i kurtuazyjne protesty mogą wkrótce zostać zastąpione przez ostrzegawcze salwy. Europa wstrzymuje oddech, a palce na wschodniej flance NATO stają się coraz bardziej nerwowe. Pytanie nie brzmi już czy, ale kiedy i kto jako pierwszy naciśnie spust.
