Uroczystości rocznicowe w Gdańsku, które miały być świętem jedności, zamieniły się w pokaz politycznej arogancji. Zamiast otwartego placu, bohaterowie Sierpnia '80 i mieszkańcy miasta natknęli się na metalowe barierki, które na Placu Solidarności kazał postawić prezydent Karol Nawrocki. Jego decyzja wywołała prawdziwą burzę i falę oburzenia, a w stronę głowy państwa popłynęły słowa, których długo nie zapomni.
"Mur" na Placu Solidarności. Nawrocki dzieli Polaków w symbolicznym miejscu
Sceny, które rozegrały się w niedzielę w Gdańsku, na długo pozostaną w pamięci. Plac Solidarności, historyczne miejsce, z którego Lech Wałęsa ogłaszał zwycięstwo robotników, został brutalnie przecięty metalowymi zaporami. Każdy, kto chciał wziąć udział w obchodach, musiał przechodzić przez punkty kontrolne.
Taki los spotkał m.in. Danutę Wałęsę, co wywołało ogromne poruszenie otoczenia:
To bolesna ironia – w miejscu, które jest symbolem "Solidarności", zapanował podział.
Kontekst jest równie szokujący. Tegoroczne obchody 45. rocznicy Porozumień Sierpniowych od początku stały pod znakiem politycznego sporu. Podczas gdy miasto Gdańsk i bohaterowie zrywu z 1980 roku tradycyjnie spotykali się w otwartej formule przy Bramie nr 2 Stoczni Gdańskiej, Kancelaria Prezydenta zorganizowała własną, odgrodzoną od ludzi ceremonię. Dwie uroczystości, dwa obrazy rocznicy – jeden otwarty, drugi za murem barier.
"To jest żenujące!". Uczestnicy obchodów nie zostawili na prezydencie suchej nitki
Oburzenia nie kryła Henryka Krzywonos-Strycharska, legendarna działaczka Solidarności:
Dziś jesteśmy podzieleni. Zobaczcie te bramki - to skandal, by tak nas dzielić
– grzmiała. Z niedowierzaniem dodawała: "Nie wyobrażam sobie, że któreś z nas podzieliłoby ten plac".
Jej słowa podzielali inni uczestnicy uroczystości, którzy nie mogli uwierzyć w to, co widzą. W tłumie słychać było głosy pełne zażenowania i goryczy. "Nie tego się dzisiaj spodziewaliśmy. To jest żenujące" – mówiła jedna z kobiet, która przyszła uczcić historyczną rocznicę.
Lech Parell, szef urzędu ds. kombatantów, bez ogródek wskazał źródło problemu. Stwierdził, że bariery, które tak bolą świadków historii, stanęły z jednego powodu.
Tak bardzo bolą nas te bariery, które tutaj stanęły, a stanęły one z powodu Służb Bezpieczeństwa Prezydenta
– powiedział, co tylko potęguje gorzki wydźwięk całej sytuacji.
Bogdan Borusewicz nie wytrzymał. Apeluje wprost do Nawrockiego
Głos rozsądku i jedności wybrzmiał z ust Bogdana Borusewicza, współorganizatora strajku w Stoczni Gdańskiej i legendy "Solidarności". Widząc mury dzielące Polaków w tak symbolicznym dniu, zwrócił się bezpośrednio do głowy państwa z dramatycznym apelem.
W swoim poruszającym wystąpieniu nie owijał w bawełnę. Jego prośba była prosta i jednoznaczna.
Dlatego zwracam się, panie prezydencie Nawrocki, niech pan usunie te bariery. One są niepotrzebne. My się porozumiemy.
Borusewicz przypomniał o wspólnocie z 1980 roku, kiedy nikt nie potrzebował zapór, by być razem.
Byliśmy razem i marzy mi się taka sytuacja, żeby w następnym roku ta uroczystość była wspólna
– mówił ze smutkiem, wyrażając marzenie tysięcy Polaków, którzy tego dnia poczuli się odrzuceni.
Głosy nadziei w podzielonym Gdańsku. "Wolność nie jest dana na zawsze"
W morzu goryczy i politycznych podziałów pojawiły się jednak głosy przypominające o prawdziwym duchu Sierpnia. Danuta Wałęsa, zabierając głos w zastępstwie nieobecnego męża, zaapelowała o pojednanie. "Musimy być razem, musimy się szanować i wtedy dojdziemy do dobrobytu i do dobrej demokracji" – mówiła, starając się przywrócić wiarę w ideały, które legły u podstaw "Solidarności".
Wtórowała jej minister kultury Marta Cienkowska. Jako przedstawicielka pokolenia urodzonego już w wolnej Polsce przypomniała o fundamentalnych wartościach, o które walczono. "45 lat temu w Gdańsku robotnicy domagali się rzeczy prostych, ale też wielkich zarazem. Prawa do godnej pracy, wolności słowa, szacunku dla człowieka". Swoje wystąpienie zakończyła mocnym hołdem i ostrzeżeniem: "Składam wam głęboki hołd, bo wolność nie jest dana na zawsze".
A co na to sam Nawrocki? Prezydent świętował za zamkniętymi drzwiami
Podczas gdy na placu narastało oburzenie, Karol Nawrocki wraz z byłym prezydentem Andrzejem Dudą brali udział w starannie wyreżyserowanej uroczystości w historycznej Sali BHP.
Spotkanie było zamknięte dla większości mediów – kamery TVN24 nie zostały wpuszczone. To symboliczny obraz odgradzania się nie tylko fizycznymi barierami, ale i murem informacyjnym. Dopiero po tej hermetycznej ceremonii prezydent złożył kwiaty pod bramą, do której reszta Polski miała utrudniony dostęp.
W rocznicę wielkiego zrywu, który miał łączyć, prezydent postawił mur. Zamiast wspólnego święta Polacy dostali polityczny spektakl, który pokazał, że dla obecnej władzy historia jest narzędziem do dzielenia, a nie lekcją jedności.
