Portugalia, uwielbiany przez Polaków kierunek wakacyjny, wprowadza prawo, które powoduje ferment w całej Europie. Za zasłonięcie twarzy w miejscu publicznym, w tym noszenie burki czy kominiarki, grozić będzie gigantyczna kara. To początek gorącej debaty o wolności, bezpieczeństwie i wizerunku kraju.
Koniec z burką i kominiarką. Nowe prawo uderzy w turystów i mieszkańców
Portugalski parlament przegłosował ustawę, która wywraca do góry nogami zasady obowiązujące w przestrzeni publicznej. Nowe prawo uderza w zasłony twarzy – od tradycyjnych muzułmańskich strojów, jak burka i niqab, po zwykłe kominiarki. Inicjatywa, która wyszła od skrajnie prawicowej partii Chega, dotknie wszystkich: mieszkańców i turystów, wywołując skrajne emocje.
Choć debata skupia się na burkach, warto wiedzieć, o czym mowa. Burka to strój zakrywający całe ciało, łącznie z oczami osłoniętymi siatką. Niqab pozostawia odkryte oczy, a hidżab, czyli chusta, zasłania jedynie włosy i szyję, pozostając legalnym. Nowe przepisy w Portugalii biorą na celownik dwa pierwsze.
Gigantyczna kara za zasłoniętą twarz. Tyle zapłacisz za złamanie przepisów
Kto zignoruje zakaz zasłaniania twarzy, musi przygotować się na potężny cios po kieszeni. Grzywny za złamanie przepisów będą się wahać od 200 do 4000 euro, czyli nawet do 17 000 zł. To kwota, która może zrujnować niejeden wakacyjny budżet. Zakaz ma obowiązywać wszędzie tam, gdzie przestrzeń jest publiczna: na ulicach, w urzędach, sklepach czy transporcie.
Prawo nie jest jednak całkowicie bezduszne i przewiduje kilka wyjątków. Zasłonić twarz będzie można legalnie ze względów zdrowotnych, zawodowych czy artystycznych. Zakaz nie obejmie też samolotów, placówek dyplomatycznych ani miejsc kultu religijnego, co stanowi pewną furtkę dla wiernych.
Prawica triumfuje, lewica grzmi o "stygmatyzowaniu". Portugalia podzielona jak nigdy
Nowe prawo w Portugalii rozpętało polityczną wojnę. Za projektem, oprócz inicjatorów z partii Chega, stanęły centroprawicowe PSD, Inicjatywa Liberalna i CDS-PP. Przeciw były wszystkie siły lewicowe: Partia Socjalistyczna (PS), Livre, PCP i Bloco de Esquerda. Od głosu wstrzymały się partie PAN i JPP, pokazując, jak głęboko ta ustawa podzieliła portugalską politykę.
Bitwa na słowa rozgorzała na dobre. Z jednej strony barykady politycy Chega grzmieli, że:
W uzasadnieniu partia podkreśliła, że zasłanianie twarzy może prowadzić do wykluczenia społecznego, szczególnie kobiet, oraz narusza zasady wolności, równości i godności człowieka.
Z drugiej, lewica odpowiadała ustami Pedro Delgado Alvesa, że to nic innego jak:
Inicjatywa ma na celu stygmatyzowanie osób wyznających inne religie.
Starcie argumentów o bezpieczeństwo z oskarżeniami o dyskryminację podzieliło kraj na pół.
Portugalia idzie śladem Francji i Belgii. Europa debatuje o wolności
Portugalia nie jest w tej walce osamotniona. Podobne przepisy od lat budzą kontrowersje w całej Europie. Zakazy zasłaniania twarzy obowiązują już m.in. we Francji, Belgii, Holandii czy Danii. Każda taka decyzja wywołuje ogólnokontynentalną debatę o granice wolności religijnej i bezpieczeństwa publicznego.
Idealnym przykładem jest Szwajcaria, gdzie dwa lata temu podobny zakaz wprowadzono w wyniku ogólnokrajowego referendum. Kara jest tam jednak znacznie niższa i wynosi 1000 franków szwajcarskich (ok. 4600 zł), co pokazuje, że portugalskie przepisy dla turystów i mieszkańców będą należeć do najsurowszych na kontynencie.
Ustawa czeka na jeden podpis. Prezydent może ją zablokować
Choć parlament dał wstępne zielone światło, droga do wejścia prawa w życie jest jeszcze długa i kręta. Ustawa trafi teraz do szczegółowej analizy w Komisji Spraw Konstytucyjnych, gdzie może zostać zmieniona. Dopiero po tym etapie wróci na ostateczne głosowanie plenarne.
Jeśli ustawa przetrwa prace w komisji i ponowne głosowanie, trafi na biurko prezydenta Marcelo Rebelo de Sousy. To on ostatecznie zdecyduje o jej losie. Może ją podpisać, zawetować lub, w razie wątpliwości, odesłać do Trybunału Konstytucyjnego. Przyszłość kontrowersyjnego prawa wciąż wisi na włosku.
