Donald Tusk ostro skomentował decyzję Lwowskiej Rady Obwodowej, która ogłosiła rok 2027 rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz Ołeha Olżycza. Podczas gdy we wtorek ukraińscy samorządowcy przegłosowali kontrowersyjną uchwałę, w środę polskie władze zareagowały natychmiastowo. Warszawa domaga się wstrzymania uchwały, a prezydent Krakowa podpisał zarządzenie o zawieszeniu wieloletniej współpracy partnerskiej ze Lwowem.
- Lwowska Rada Obwodowa ogłosiła rok 2027 rokiem UPA, Romana Szuchewycza oraz Ołeha Olżycza.
- Prezydent Krakowa przedstawił radnym zarządzenie w sprawie zawieszenia partnerstwa z Lwowem.
- Minister Radosław Sikorski podpisał wniosek o wpisanie inicjatora uchwały, Swiatosława Szeremety, na listę osób niepożądanych.
- Polskie MSZ otrzymało zapewnienia z Kijowa, że kontrowersyjna uchwała lwowskich radnych nie wejdzie w życie.
Prezydent Krakowa Łukasz Gibała zawiesza współpracę ze Lwowem
Prezydent Krakowa Łukasz Gibała objął urząd zaledwie dzień wcześniej. W środę podjął radykalne kroki na szczeblu samorządowym. Podpisał zarządzenie w sprawie zawieszenia współpracy partnerskiej ze Lwowem i przedstawił je radnym na sesji Rady Miasta Krakowa. To bezpośrednia odpowiedź na wtorkową decyzję władz obwodu lwowskiego o uhonorowaniu UPA, Romana Szuchewycza oraz Ołeha Olżycza.
Moja reakcja jest stanowcza, choć wyważona. Proponuję zawieszenie, nie zerwanie, ale zawieszenie partnerstwa, jakie od dawna panuje między dwoma miastami, między Krakowem a Lwowem. Proszę państwa radnych o przychylenie się do tej decyzji
– zaapelował prezydent Krakowa Łukasz Gibała.
Nowy włodarz podkreślił, że Kraków nie może przejść do porządku dziennego nad demonstracją ze strony ukraińskich samorządowców. Podpisane przez niego zarządzenie przewiduje zawieszenie relacji łączących oba miasta od 1995 roku. Gibała przedstawił tę propozycję jako sygnał sprzeciwu wobec prób zacierania historycznej prawdy.
Donald Tusk i polski rząd odpowiadają na uchwałę lwowskich radnych
Premier Donald Tusk nie krył oburzenia. Ocenił krok lwowskich radnych jako niemądry i szkodliwy dla Ukrainy. Premier zauważył, że podobne manifestacje dają pretekst przeciwnikom ukraińskiej akcesji do Unii Europejskiej. Wskazał też, że uchwała niweczy wcześniejsze wysiłki podjęte z prezydentem Wołodymyrem Zełenskim w celu budowania porozumienia.
Powiedzieć, że kompletnie nie rozumiem takiej samob'jczej taktyki to nic nie powiedzieć
– ocenił premier Donald Tusk.
Równie zdecydowanie wypowiedział się wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz. Nazwał decyzję lwowskich radnych nieakceptowalną i skandaliczną. Zażądał natychmiastowego uchylenia lub wstrzymania uchwały oraz jednoznacznego odcięcia się władz Ukrainy od tego kroku. Poinformował też o rozmowach dyplomatycznych i oczekiwaniu na adekwatną reakcję.
Swiatosław Szeremeta, Lwów / Fot. polukr.net
Radosław Sikorski zamyka granice przed inicjatorem uchwały
Minister Spraw Zagranicznych podjął natychmiastowe kroki wobec pomysłodawcy kontrowersyjnej uchwały. Radosław Sikorski podpisał wniosek o uznanie radnego Swiatosława Szeremety za persona non grata. Minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński potwierdził, że Szeremeta otrzymał pięcioletni zakaz wjazdu i pobytu w państwach strefy Schengen.
Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski poinformował w serwisie X o podpisaniu wniosku o wpisanie radnego Lwowa Swiatosława Szeremety na listę osób niepożądanych w Polsce.
Sikorski wskazał, że Szeremeta jest rekonstruktorem Galizien W.ffen-SS i autorem pomysłu ustanowienia 2027 rokiem Romana Szuchewycza. W swoim wpisie minister przypomniał, że dowódca UPA wydawał rozkazy wysiedlania i mordowania Polaków. Z kolei wiceminister spraw zagranicznych Marcin Bosacki przekazał, że strona polska otrzymała zapewnienia od najbliższych współpracowników Wołodymyra Zełenskiego, iż uchwała Lwowskiej Rady Obwodowej nie zostanie wdrożona.
Od działań radnych zdystansowało się oficjalnie Ministerstwo Spraw Zagranicznych Ukrainy, podkreślając brak konsultacji z Kijowem. W podobnym tonie wypowiedziała się Iryna Wereszczuk. Zaapelowała do samorządowców o odpowiedzialność, przypominając o logistycznym wsparciu Polski i przestrzegając, że na takich sporach zyskuje wyłącznie Rosja.
Roman Szuchewycz i UPA w ocenie Instytutu Pamięci Narodowej
Instytut Pamięci Narodowej dokumentuje działalność formacji nacjonalistycznych na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej. Według oficjalnego stanowiska IPN Roman Szuchewycz był architektem zbrodni wołyńskiej oraz współtwórcą batalionu Nachtigall. Jako dowódca UPA ponosił odpowiedzialność za zbrodnie popełnione na Polakach, a także na Żydach, Białorusinach, Rosjanach i Ukraińcach.
Ambasada RP w Kijowie zaznaczyła, że gloryfikowanie UPA oraz postaci odpowiedzialnych za masowe mordy stoi w sprzeczności z europejskimi wartościami. Dyplomaci przypomnieli, że takie gesty uderzają w strategiczny i dobrosąsiedzki charakter relacji polsko-ukraińskich.
