Gdy 6 stycznia 1998 roku Mirella po raz ostatni pakowała szkolny plecak, świat wyglądał inaczej. Nie było Facebooka, smartfony były pieśnią przyszłości, a w radiu królowała "My Heart Will Go On". Od tamtego dnia minęło prawie 10 tysięcy dni. Przez ten czas świat pędził do przodu, a ona trwała w bezruchu, zamrożona w czterech ścianach bloku w Świętochłowicach. Dziś, gdy biegli odsłaniają kulisy tego dramatu, zamiast ulgi czuć ciarki na plecach. Okazuje się bowiem, że 43-latka jest poczytalna i twierdzi, że... nikt jej nie więził.
Biegły sprawdził, czy Mirella kłamie. Wynik? Przecierał oczy ze zdumienia
To, co dzieje się teraz w śledztwie, przypomina scenariusz psychologicznego thrillera. Cała Polska zadawała sobie pytanie: czy Mirella była brutalnie więziona w domu przez rodziców? Odpowiedź, która właśnie wpłynęła do prokuratury, jest bardziej szokująca niż najgorsze domysły. Biegły psycholog orzekł, że kobieta jest w pełni wiarygodna, a jej umysł – mimo 27 lat w mieszkaniu bez kontaktu ze światem – funkcjonuje prawidłowo.
Ekspert potwierdził wersję samej Mirelli, która uparcie powtarza, że nikt nie trzymał jej na łańcuchu ani nie zamykał drzwi na klucz. Sabina Kuśmierska, szefowa chorzowskiej prokuratury, nie owija w bawełnę:
Zdaniem biegłego kobieta nie konfabulowała, gdy zeznała, że nie przetrzymywano jej w mieszkaniu siłą.
Jak to możliwe, że zdrowa psychicznie nastolatka, a potem dorosła kobieta, dobrowolnie znika z powierzchni ziemi na niemal trzy dekady? Śledczy głowią się nad tym paradoksem. Biegły jest jednak pewny swego.
Z opinii wynika, że pani Mirella jest osobą o prawidłowym rozwoju psychofizycznym, a jej możliwości intelektualne są adekwatne do wieku metrykalnego. Biegły nie stwierdził zaburzeń w sferze postrzegania ani odtwarzania spostrzeżeń, ani też skłonności do konfabulacji. Jej relacja została oceniona jako spójna i dostatecznie szczegółowa.
– wylicza prokurator Sabina Kuśmierska.
To jednak nie zamyka sprawy. Wręcz przeciwnie – otwiera puszkę Pandory. Skoro nie ma śladów syndromu ofiary, to z czym mamy do czynienia?
Psycholog wskazał, że badana nie wykazuje cech typowych dla osób doświadczających przemocy psychicznej lub fizycznej. W konsekwencji zeznania zostały uznane za wiarygodne z psychologicznego punktu widzenia.
– dodaje Sabina Kuśmierska.
Adoptowana? Zaginiona? Rodzice przez lata serwowali sąsiadom festiwal bajek
Aby zrozumieć absurd tej sytuacji, trzeba spojrzeć na rodziców Mirelli. To nie byli ludzie żyjący w leśnej głuszy. To starsze małżeństwo, które przez ćwierć wieku odgrywało przed sąsiadami teatr normalności. Codziennie wychodzili do pracy, mijali ludzi na klatce schodowej, robili zakupy. A za ścianą ich mieszkania panowała grobowa cisza, której nikt nie odważył się przerwać.
Przez lata karmili otoczenie kłamstwami. Raz mówili, że córka zaginęła, innym razem – że wyjechała lub wróciła do biologicznych rodziców (choć Mirella nie była adoptowana!).
System okazał się dziurawy jak sito. Nikt nie upomniał się o nastolatkę, która z dnia na dzień przestała istnieć. Rodzice stworzyli jej prywatne więzienie bez krat, a Mirella ze Świętochłowic stała się duchem we własnym domu. Dziś, podczas przesłuchań, kobieta broni swoich "opiekunów".
Kobieta zeznała, że nie była przetrzymywana wbrew swojej woli
– potwierdza prokurator Kuśmierska.
Kupili jej buty. Po 27 latach jej stopy przypomniały sobie asfalt
Kiedy sprawa wyszła na jaw, a pogotowie zabrało wycieńczoną 43-latkę, jej stan był opłakany. Teraz, pod opieką pomocy społecznej Świętochłowice, Mirella stawia pierwsze kroki w nowej rzeczywistości. Dosłownie i w przenośni.
Pracownicy socjalni robią wszystko, by przywrócić ją światu, choć ona sama stawia opór. Monika Szpoczek, dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej, zdradza poruszający szczegół – Mirella dostała nowe buty. Dla nas to błahostka, dla niej – symbol gigantycznej zmiany. Przez blisko 30 lat jej nogi mogły zapomnieć, jak twardy jest chodnik.
Ma wdrożone raz w tygodniu usługi opiekuńcze. Ostatnio pracownicy kupili jej nowe buty. Jeśli wykazuje wolę, wychodzą z nią na spacer. Jest też złożony wniosek o asystenta osoby niepełnosprawnej. Ma też przyznaną rentę.
Mirella walczy. Uczy się chodzić na nowo, a jej ciało powoli się regeneruje. Wciąż jednak odmawia przeniesienia do ośrodka, kurczowo trzymając się resztek swojego dawnego "bezpieczeństwa".
Kobieta jest w dobrym stanie, jej nogi wyglądają już dobrze, jest w stałym kontakcie z lekarzem, czego pilnują nasi pracownicy. Nie ma już problemów z chodzeniem. W dalszym ciągu nie chce korzystać ze Środowiskowego Domu Pomocy Społecznej, mamy nadzieję, że się to zmieni, gdy zostanie włączony asystent osoby niepełnosprawnej.
– relacjonuje Monika Szpoczek.
Co dalej? Prokuratura czeka na jeden papier. Decyzja w lutym
Opinia psychologa to potężny zwrot akcji, ale prokuratura w Chorzowie nie składa broni. Śledczy wciąż badają wątek obejmujący znęcanie psychiczne i fizyczne. Teraz wszystko zależy od medyków. Czy ciało Mirelli nosi ślady wieloletniego zaniedbania, które można uznać za przestępstwo?
Po uzyskaniu pełnej dokumentacji medycznej zapadnie decyzja co do dalszego biegu postępowania, które zostało wszczęte pod kątem ewentualnego znęcania psychicznego i fizycznego i pozbawienia wolności
– zapowiada Sabina Kuśmierska.
Kluczowa opinia biegłego lekarza ma wpłynąć w lutym. To ona zdecyduje o finale tej mrocznej historii. Pozostaje jednak pytanie, na które prawo może nie znaleźć odpowiedzi. Czy jeśli ofiara mówi "chciałam tego", to 27 wymazanych lat z życiorysu przestaje być krzywdą? I czy bierność rodziców, którzy patrzyli na powolne znikanie własnego dziecka, pozostanie bez kary?
